การรักษาโรคไลม์: ยาที่ใช้ ระยะเวลา และอาการหลังรักษา

ถูกเห็บกัดแล้วมีผื่นหรือไข้ หรือเพิ่งได้ยินจากแพทย์ว่าเป็นโรคไลม์ คำถามแรกที่หลายคนนึกถึงคือ จะรักษาอย่างไรและต้องกินยานานแค่ไหน ข่าวดีคือโรคนี้มีวิธีรักษาที่ชัดเจน บทความนี้สรุปให้ตามข้อมูลจากหน่วยงานด้านสุขภาพ เพื่อให้คุยกับแพทย์ได้อย่างเข้าใจมากขึ้น

โรคไลม์รักษาอย่างไร: คำตอบสั้น ๆ ก่อน

โรคไลม์รักษาด้วยยาปฏิชีวนะ และส่วนใหญ่หายได้ด้วยการกินยานาน 10 วันถึง 4 สัปดาห์ ตามข้อมูลของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ (CDC)

แต่ชนิดของยาและระยะเวลาไม่เหมือนกันทุกคน แพทย์จะดูจากอาการ อายุ ประวัติแพ้ยา และการตั้งครรภ์ ดังนั้นไม่ควรซื้อยากินเองหรือหยุดยาเอง

ยาปฏิชีวนะที่ใช้บ่อยในการรักษาโรคไลม์

CDC ระบุว่ายาที่ใช้บ่อยคือ ด็อกซีไซคลิน อะม็อกซีซิลลิน และเซฟูร็อกซิมแอกเซติล ทั้งหมดเป็นยาปฏิชีวนะที่แพทย์เป็นผู้สั่งจ่าย

บทความนี้ไม่ระบุขนาดยาหรือวิธีกิน เพราะต้องกำหนดเป็นรายบุคคลโดยแพทย์หรือเภสัชกร

ทำไมแพทย์เลือกยาไม่เหมือนกัน

ยาและระยะเวลาขึ้นกับอาการที่เป็น อายุ การแพ้ยา และการตั้งครรภ์ เช่น คนที่แพ้ยาบางกลุ่มก็ต้องเลือกยาตัวอื่นแทน จึงควรบอกแพทย์ให้ครบทุกข้อ

ต้องกินยานานแค่ไหน

กรณีส่วนใหญ่ใช้เวลา 10 วันถึง 4 สัปดาห์ แต่บางภาวะมีกรอบเวลาเฉพาะ ดูตารางด้านล่าง

ภาวะ	แนวทางที่แนะนำ	แหล่งข้อมูล
กรณีทั่วไป	ยาปฏิชีวนะ 10 วันถึง 4 สัปดาห์	CDC
ข้ออักเสบจากโรคไลม์	ยากิน 28 วัน	แนวทาง IDSA/AAN/ACR
อาการทางระบบประสาทบางแบบ	ยากินหรือยาทางหลอดเลือดดำ 14 ถึง 21 วัน	แนวทาง IDSA/AAN/ACR
ภาพรวมจากบริการสุขภาพอังกฤษ	รักษานานสูงสุด 28 วัน	NHS

ตัวเลขเหล่านี้เป็นกรอบทั่วไปเท่านั้น ระยะเวลาจริงให้แพทย์เป็นผู้กำหนด

เมื่อไรที่ต้องได้ยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดดำ

ผู้ที่มีอาการรุนแรงอาจถูกส่งต่อแพทย์เฉพาะทางในโรงพยาบาล และได้รับยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดดำ ตามข้อมูลของ NHS

สำหรับอาการทางระบบประสาทบางแบบ แนวทางแพทย์ให้เลือกได้ทั้งยากินหรือยาทางหลอดเลือดดำ โดยดูตามปัจจัยของผู้ป่วยแต่ละคน

สิ่งที่ควรบอกแพทย์ให้ครบมีดังนี้

• ประวัติแพ้ยา
• การตั้งครรภ์หรือความเป็นไปได้ว่าตั้งครรภ์
• อาการทั้งหมดที่เป็นอยู่ และเริ่มเป็นตั้งแต่เมื่อไร

ถูกเห็บกัดแต่ยังไม่มีอาการ ต้องกินยาป้องกันไหม

ไม่จำเป็นในทุกกรณี CDC ระบุว่าในบางสถานการณ์ การกินด็อกซีไซคลินครั้งเดียวอาจช่วยลดความเสี่ยงได้

ว่าเข้าเงื่อนไขหรือไม่ ต้องให้แพทย์ประเมิน ถ้าถูกเห็บกัด ให้ปรึกษาแพทย์ อย่าซื้อยามากินเอง

รักษาเร็วแล้วจะหายไหม

โดยทั่วไปหาย การรักษาด้วยยาปฏิชีวนะที่เหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ มักทำให้ฟื้นตัวเร็วและสมบูรณ์ ตามข้อมูลของ CDC

ดังนั้นถ้าสงสัยว่าติดเชื้อ ให้ไปพบแพทย์ อย่ารอจนอาการหนักขึ้น

หลังรักษาแล้วยังเหนื่อยและปวด เกิดอะไรขึ้น

บางคนยังมีอาการเหนื่อยล้า ปวด หรือคิดช้าลงหลังรักษาครบ CDC ระบุว่ายังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด และต้องมีงานวิจัยเพิ่มเติม

MedlinePlus เรียกอาการที่ต่อเนื่องเกิน 6 เดือนหลังรักษาว่า PTLDS ซึ่งไม่ได้แปลว่าการติดเชื้อยังไม่หาย

ควรไปพบแพทย์เมื่อไร

ถ้าอาการยังคงอยู่หรือกลับมาเป็นซ้ำ ควรให้แพทย์ประเมิน แพทย์จะตรวจหาสาเหตุอื่นร่วมด้วย ตามข้อมูลของ NHS และ MedlinePlus

กินยาปฏิชีวนะนานขึ้นช่วยไหม

ยังไม่มีหลักฐานว่าช่วย MedlinePlus ระบุว่าไม่มีหลักฐานว่ายาปฏิชีวนะระยะยาวช่วยผู้ที่มีอาการหลังรักษา

ทางที่ดีกว่าคือปรึกษาแพทย์เรื่องการดูแลอาการ อย่าซื้อยากินต่อเอง และไม่ควรเรียกร้องยาเพิ่มโดยไม่มีคำแนะนำของแพทย์

ข้อควรระวังเรื่องการใช้ยาและการติดตามอาการ

หลักง่าย ๆ คือใช้ยาตามที่แพทย์สั่งและสังเกตอาการต่อเนื่อง ข้อควรทำมีดังนี้

• ไม่หยุดยากลางคันแม้รู้สึกดีขึ้นแล้ว
• ไม่ซื้อยามากินเอง
• บอกแพทย์เรื่องแพ้ยาและการตั้งครรภ์
• จดอาการและวันที่เริ่มมีอาการไว้
• กลับไปพบแพทย์ถ้าอาการไม่ดีขึ้นหรือกลับมา

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือการสั่งยาเฉพาะบุคคล

คำถามที่พบบ่อยและแหล่งอ้างอิง

โรคไลม์ใช้ยาอะไรรักษา

ใช้ยาปฏิชีวนะ ยาที่ใช้บ่อยคือ ด็อกซีไซคลิน อะม็อกซีซิลลิน และเซฟูร็อกซิมแอกเซติล แพทย์เป็นผู้เลือกให้เหมาะกับแต่ละคน

ต้องกินยากี่วัน

ส่วนใหญ่ 10 วันถึง 4 สัปดาห์ บางภาวะ เช่น ข้ออักเสบจากโรคไลม์ แนวทางแพทย์แนะนำยากิน 28 วัน

อาการหนักต้องให้ยาทางหลอดเลือดดำไหม

อาจต้อง ผู้ที่มีอาการรุนแรงอาจได้รับการส่งต่อและให้ยาทางหลอดเลือดดำ ส่วนอาการทางระบบประสาทบางแบบใช้ยากินหรือยาทางหลอดเลือดดำก็ได้ ขึ้นกับผู้ป่วยแต่ละคน

ถูกเห็บกัดต้องกินยาป้องกันไหม

ไม่ใช่ทุกกรณี บางสถานการณ์การกินด็อกซีไซคลินครั้งเดียวอาจลดความเสี่ยงได้ ควรปรึกษาแพทย์ก่อน

หลังรักษายังเหนื่อยต้องทำอย่างไร

ให้แพทย์ประเมินสาเหตุ ยังไม่มีหลักฐานว่าการกินยาปฏิชีวนะนานขึ้นช่วยได้ แพทย์จะช่วยดูแลอาการและตรวจหาสาเหตุอื่นร่วมด้วย

ลองใช้เครื่องมือฟรีของ Atovia สำหรับหัวข้อนี้ →

เข้าร่วมชุมชนของเรา